Επιλεκτική σίτιση: πώς να υποστηρίξετε το παιδί σας

Προσπαθήστε να έχετε σταθερές ώρες γευμάτων και ένα συγκεκριμένο μέρος όπου το παιδί θα κάθεται για να φάει. Η σταθερότητα δημιουργεί μια αίσθηση ασφάλειας στα παιδιά, κάτι που μειώνει το άγχος που μπορεί να συνδέεται με τα γεύματα. Η ρουτίνα μπορεί επίσης να βοηθήσει στην πρόβλεψη των γεγονότων της ημέρας, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα αυτιστικά παιδιά ή τα παιδιά με αισθητηριακές δυσκολίες.

Ενισχύστε την αίσθηση ηρεμίας δημιουργώντας μια χαλαρωτική ατμόσφαιρα πριν το γεύμα. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ρουτίνες όπως το πλύσιμο των χεριών, το στρώσιμο του τραπεζιού ή η συμμετοχή στην προετοιμασία του φαγητού, κάτι που μπορεί να βοηθήσει το παιδί να αισθάνεται πιο ασφαλές και προετοιμασμένο. 

Προσφέρετε στο παιδί το φαγητό που συνήθως τρώει, αλλά εισαγάγετε και νέα τρόφιμα σε μικρές ποσότητες. Αν και είναι σημαντικό να μην το πιέζετε να τα δοκιμάσει, μπορείτε να προσφέρετε νέα τρόφιμα κάθε δεύτερη μέρα, ώστε να εξοικειωθεί με αυτά σταδιακά.

Αντί να πιέζετε το παιδί να φάει κάτι νέο, προσπαθήστε να το ενθαρρύνετε να δοκιμάσει μια πολύ μικρή ποσότητα από το φαγητό, χωρίς πίεση. Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι μπορεί να χρειαστούν έως και 17 ή περισσότερες προσπάθειες για να αποδεχθεί το παιδί μια νέα γεύση! Κατά τη διάρκεια αυτών των προσπαθειών, το παιδί εξοικειώνεται σταδιακά με το φαγητό, και η αποδοχή μπορεί να έρθει σταδιακά.

Εάν το παιδί σας δεν είναι έτοιμο να φάει ένα νέο τρόφιμο, επιτρέψτε του να το φτύσει ή να το απομακρύνει από το στόμα του χωρίς να δημιουργείτε πίεση ή αρνητική αίσθηση γύρω από το φαγητό. Το σημαντικό είναι να το βοηθήσετε να εξοικειωθεί με την υφή, τη γεύση ή το άρωμα του νέου τροφίμου. 

Δώστε στο παιδί σας την ευκαιρία να συμμετέχει στην επιλογή και προετοιμασία του φαγητού. Η συμμετοχή του σε αυτή τη διαδικασία μπορεί να ενισχύσει το ενδιαφέρον του και να αυξήσει τις πιθανότητες να δοκιμάσει νέες τροφές. Όταν τα παιδιά εμπλέκονται και βλέπουν το φαγητό ως αποτέλεσμα της δικής τους δουλειάς, νιώθουν πιο υπερήφανα και πιο πρόθυμα να το γευτούν.

Επιτρέψτε στο παιδί να αγγίξει, να ανακατέψει ή ακόμα και να δοκιμάσει το φαγητό κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας. Αυτή η πρακτική εξοικειώνει το παιδί με την υφή και τη γεύση του φαγητού πριν αυτό φτάσει στο τραπέζι, καθιστώντας τη διαδικασία πιο ενδιαφέρουσα και λιγότερο αγχωτική για το παιδί. 

Μπορείτε να κάνετε το φαγητό πιο διασκεδαστικό και ελκυστικό για τα παιδιά, χρησιμοποιώντας πολύχρωμα πιάτα ή παρουσιάζοντας το φαγητό σε δημιουργικά σχήματα, όπως καρδιές, αστεράκια ή ζωάκια. Αυτό μπορεί να βοηθήσει να μειωθεί η άρνηση του παιδιού να δοκιμάσει νέες τροφές, κάνοντάς το πιο προσιτό και ευχάριστο.

Εισαγάγετε το παιχνίδι στα γεύματα, όπως να «χτίσετε» μικρούς πύργους με λαχανικά ή να δημιουργήσετε ιστορίες γύρω από το φαγητό. Για παράδειγμα, τα καρότα μπορούν να γίνουν «ξύλα για τη φωτιά» και οι πατάτες «πέτρες για την κατασκήνωση». Αυτό θα βοηθήσει το παιδί να δει το φαγητό ως κάτι διασκεδαστικό και όχι αγχωτικό.

Ξεκινήστε με μικρές ποσότητες φαγητού. Αυτό μειώνει το άγχος που μπορεί να συνοδεύει μεγάλα πιάτα φαγητού. Αν το παιδί δείξει ενδιαφέρον ή ζητήσει κι άλλο φαγητό, μπορείτε πάντα να προσθέσετε περισσότερη ποσότητα. 

Οι ώρες των γευμάτων πρέπει να είναι ήρεμες και να διαρκούν το πολύ 20-30 λεπτά, με το λιγότερο δυνατό περισπασμό, όπως τηλεόραση ή δυνατοί θόρυβοι. Ένα ήσυχο περιβάλλον επιτρέπει στο παιδί να επικεντρωθεί στο φαγητό του. Η μείωση των ερεθισμάτων μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της αποδοχής του φαγητού, ιδιαίτερα αν το παιδί έχει αισθητηριακές ευαισθησίες σε ήχους ή φώτα.

Αν το παιδί σας σηκωθεί από το τραπέζι, φέρτε το πίσω με ηρεμία και υπενθυμίστε του ότι είναι η ώρα του γεύματος. Η συνέπεια είναι το κλειδί για να διαμορφωθεί μια θετική ρουτίνα γύρω από τα γεύματα.

Δώστε στο παιδί σας 10 λεπτά να προσπαθήσει να φάει μόνο του πριν προσφέρετε βοήθεια, ώστε να αναπτύξει αυτοπεποίθηση και αυτονομία.

Θυμηθείτε ότι το γεύμα είναι μια ευκαιρία για το παιδί να μάθει και να εξερευνήσει το φαγητό, οπότε δώστε προτεραιότητα στην εξερεύνηση και όχι στους κανόνες συμπεριφοράς. Αν γλείφει ή αγγίζει το φαγητό, είναι μια φυσική διαδικασία εξοικείωσης με τις νέες υφές και γεύσεις.

Μιλήστε για το φαγητό κατά τη διάρκεια του γεύματος, περιγράφοντας το χρώμα, την υφή και το σχήμα του. Αυτή η θετική αλληλεπίδραση βοηθά το παιδί να αναπτύξει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα φαγητά.

Δώστε σαφή σήματα όταν η ώρα του γεύματος έχει τελειώσει. Απομακρύνετε το φαγητό από το τραπέζι και πείτε ξεκάθαρα ότι το γεύμα τελείωσε, βοηθώντας το παιδί να κατανοήσει τη ρουτίνα.

Εάν το παιδί σας έχει ανησυχίες ή φοβίες σχετικά με το φαγητό, όπως φόβος για το πνίξιμο, τη γεύση ή την υφή, είναι κρίσιμο να αναγνωρίσετε αυτές τις ανησυχίες χωρίς πίεση. Μικρά, σταδιακά βήματα μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να ξεπεράσει αυτούς τους φόβους. Ξεκινήστε με την κατανόηση του συγκεκριμένου φόβου και επιτρέψτε στο παιδί να εκφράσει τα συναισθήματά του σχετικά με το φαγητό. Η ενσυναίσθηση και η κατανόηση είναι το πρώτο βήμα.

Η διαδικασία μπορεί να γίνει ακόμα πιο θετική με τη χρήση θετικών ενισχύσεων, όπως επαίνους και επιβραβεύσεις, για κάθε μικρό βήμα προόδου. Οι μικρές νίκες, όπως το να δεχτεί το παιδί να βάλει το φαγητό στο στόμα του, είναι σημαντικές και αξίζουν επιβράβευση.

Η σταδιακή επαφή με το φαγητό μπορεί να διαρκέσει χρόνο, γι' αυτό η υπομονή είναι σημαντική. Είναι επίσης βοηθητικό να δώσετε στο παιδί σας τον έλεγχο, αφήνοντάς το να αποφασίσει αν θέλει να δοκιμάσει ξανά ή όχι, χωρίς πίεση.